Hội nhập

Muốn hội nhập quốc tế trước tiên phải hội nhập trong nước !

Trong giai đoạn tới, nếu các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế như: AEC, TPP, FTA VNEU… có hiệu lực sẽ có tác động lớn hơn nhiều các cam kết trong khuôn khổ WTO cũng như các hiệp định trước đây.

 2015, năm bản lề của hội nhập

Hội nhập quốc tế hiện nay không còn là xu thế nữa mà đã trở thành một thực tế khách quan. Trong những năm gần đây, các hiệp định thương mại tự do đã phát triển rất nhanh chóng như một xu thế tất yếu, làm cho tiến trình toàn cầu hóa và hội nhập mang nhiều sắc tố mới.  Các hiệp định này với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn so với những định chế của WTO đã tạo ra nhiều cơ hội cho hợp tác cùng phát triển nhưng sự tùy thuộc lẫn nhau cũng tăng lên và cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tính đến nay, Việt Nam đã có quan hệ kinh tế - thương mại với trên 220 quốc gia và vùng lãnh thổ. Cách đây 20 năm Việt Nam gia nhập ASEAN. 19 năm trước Việt Nam đã chủ động đồng sáng lập ra Diễn đàn Hợp tác Á – Âu (ASEM) năm 1996. Tham gia diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) năm 1998 và gia nhập WTO năm 2007. Bên cạnh đó, Việt Nam còn tham gia nhiều tổ chức và các định chế quốc tế khu vực khác.

Sau khi gia nhập WTO, Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn chủ động đàm phán và ký kết các hiệp định thương mại tự do khu vực và song phương (FTA) với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới. Các FTA là một dạng thức đặc biệt của hội nhập kinh tế quốc tế, với những cam kết ở mức ưu đãi đặc biệt, thị trường được mở cửa rộng hơn, nhanh hơn so với WTO.

Tại Hội thảo “Công bố báo cáo khảo sát Hiện trạng thực hành liêm chính trong kinh doanh và nhu cầu hỗ trợ xây dựng năng lực của doanh nghiệp” diễn ra tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam sáng 29/12/2015, ông Trịnh Minh Anh – Phó Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo liên ngành Hội nhập quốc tế về kinh tế, Bộ Công thương – cho rằng, với TPP và các FTA, tiến trình cải cách sẽ nhanh hơn, hiệu quả hơn, dịch vụ phát triển hơn thông qua các cam kết.

“TPP và các FTA đề ra những vấn đề mới mà WTO không có, đó là mua sắm công, môi trường, sở hữu trí tuệ, những gì đa phương không giải quyết được thì có thể giải quyết ở song phương. Với việc đàm phán các FTA và TPP chúng ta đã thực hiện chiến lược xoay trục thị trường, Mỹ cũng muốn xoay trục sang khu vực này mà từ trước đến nay họ bị Trung Quốc chiếm lĩnh. Chúng ta xoay sang châu Âu với các FTA, sang Mỹ với TPP,” ông Trịnh Minh Anh nói.

Cho đến nay, với 11 FTA đã ký kết, Việt Nam có quan hệ FTA với 5 khu vực thị trường lớn nhất thế giới và có quan hệ FTA với 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Do đó, năm 2015 là năm bản lề của hội nhập kinh tế quốc tế, là năm chúng ta bắt đầu thực hiện chiến lược xoay trục thị trường từ Đông Bắc Á sang châu Âu, châu Á – Thái Bình Dương và châu Mỹ, thực hiện đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, quan hệ kinh tế thương mại nhằm hội nhập kinh tế quốc tế toàn diện và sâu sắc.

Doanh nghiệp cần làm gì?

Ông Trịnh Minh Anh cho biết, trong giai đoạn tới, nếu các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế (AEC, TPP, FTA VNEU…) có hiệu lực sẽ có tác động lớn hơn nhiều các cam kết trong khuôn khổ WTO cũng như các hiệp định trước đây. Do đó hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn tới sẽ đặc biệt sôi động với hàng loạt cam kết hội nhập về kinh tế, ở mức độ cao hơn, đòi hỏi chúng ta phải triển khai đều cả ở hai kênh là: hội nhập trong nước và hội nhập ngoài nước.

Đặc biệt, doanh nghiệp cần chú trọng hơn tới hội nhập trong nước để tranh thủ các cơ hội mới để phát triển. Thứ nhất, nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và của cả nền kinh tế;

Thứ hai, thông qua các FTA, các doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội mở rộng và tiến sâu hơn vào các thị trường quan trọng nhất trên thế giới. Trực tiếp là việc dỡ bỏ hàng rào thuế quan, hầu hết về 0%, còn lại dưới 5%. Gián tiếp là việc tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, hoặc có thể các rào cản này vẫn tồn tại nhưng có cơ chế kiểm soát để không bị tùy tiện lạm dụng hoặc cản trở thương mại;

Thứ ba, nhờ được hưởng ưu đãi theo các FTA, lượng và chất của vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ có điều kiện gia tăng. Các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp nhận công nghệ, kinh nghiệm và tham gia vào các chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu. Nhờ đó, các doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội để tranh thủ được vốn đầu tư, tri thức, công nghệ và các nguồn lực quan trọng khác của thế giới để phát triển.

Tuy nhiên, ông Trịnh Minh Anh cho rằng, bên cạnh những cơ hội do hội nhập kinh tế quốc tế mang lại, các doanh nghiệp cũng sẽ phải đối mặt với những thách thức. Trước hết, đó là áp lực cạnh tranh gay gắt của các sản phẩm và doanh nghiệp quốc tế khiến các ngành, các doanh nghiệp của Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Bên cạnh đó, hội nhập kinh tế quốc tế có nghĩa là phải tuân thủ các định chế, các cam kết quốc tế nên tính phụ thuộc lẫn nhau sẽ ngày càng sâu sắc hơn. Điều đó cũng có nghĩa là làm tăng sự tùy thuộc của nền kinh tế Việt Nam và các thị trường bên ngoài, khiến nền kinh tế và các doanh nghiệp Việt Nam có thể bị tổn thương trước những biến động của thị trường quốc tế.

Từ thực tế và các thách thức chính đã nêu trên, để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng tốt các cơ hội và hóa giải các thách thức trong quá trình hội nhập, ông Trịnh Minh Anh đưa ra một số khuyến nghị cho doanh nghiệp:

Thứ nhất, doanh nghiệp cần nắm vững các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế, chủ động tìm hiểu lộ trình hội nhập và xây dựng phương án thực thi hiệu quả các cam kết. Trong quá trình này, cần thường xuyên nắm bắt thông tin và làm tốt công tác dự báo thị trường để hạn chế tối đa những ảnh hưởng bất lợi từ những biến động của thị trường khu vực và quốc tế.

Thứ hai, tiếp tục thực hiện việc tái cơ cấu, không ngừng củng cố, nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Cần nắm bắt thời cơ và có những điều chỉnh kịp thời, đưa ra kế hoạch hoạt động trong ngắn hạn và dài hạn; củng cố, nâng cao năng lực cạnh tranh để thực thi hiệu quả các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế.

Thứ ba, kịp thời phản ảnh thực tiễn cũng như vướng mắc trong quá trình triển khai các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế cho các bộ, ngành liên quan. Chủ động tham gia, đóng góp ý kiến với các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình đàm phán và xây dựng chính sách kinh tế thương mại quốc tế.

Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác
Tin Mới
Tin Nóng