Đầu tư phát triển

Dự án PPP: Bảo đảm quyền mua ngoại tệ, không bảo lãnh tỷ giá

Đối với những dự án quan trọng sẽ được xem xét đảm bảo cung ngoại tệ, nhưng Chính phủ Việt Nam không bảo lãnh về tỷ giá.

Trước kiến nghị của các doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam về quyền được mua ngoại tệ, đồng thời bảo lãnh tỷ giá đối với các dự án thực hiện theo hình thức Đối tác Công - Tư (PPP), Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh khẳng định: Chính phủ Việt Nam đảm bảo quyền mua ngoại tệ của DN trên thị trường ngoại hối để đảm bảo hoạt động của mình. Đối với những dự án quan trọng sẽ được xem xét đảm bảo cung ngoại tệ, nhưng Chính phủ Việt Nam không bảo lãnh về tỷ giá vì có những dự án kéo dài hàng chục năm.

Ngày 14/02/2015, Chính phủ ban hành Nghị định 15 quy định về Đầu tư theo hình thức PPP. Nghị định mới sẽ thay thế các quy định về PPP thí điểm hiện hành trong Quyết định 71 ngày 9/11/2010 cũng như các quy định về BOT trong Nghị định 108, như đã được sửa đổi.

Theo Bộ trưởng Bùi Quang Vinh, trước đây việc xây dựng kết cấu hạ tầng của Việt Nam chủ yếu sử dụng ngân sách nhà nước, trong đó có nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, ODA... Nhưng đến nay VN muốn huy động được nguồn lực từ khối tư nhân trong và ngoài nước trên cơ sở đối tác công tư.  Việc ban hành Nghị định 15 với mục tiêu huy động tối đa nguồn lực tư nhân, đồng thời tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp tư nhân tham gia PPP.

Bộ trường Bùi Quang Vinh thừa nhận, trước đây VN đã thực hiện PPP, nhưng khung khổ pháp lý chưa hoàn thiện, do vậy Nghị định 15 ra đời đã hoàn thiện khung khổ pháp lý và được các doanh nghiệp tư nhân trong và ngoài nước hoan nghênh.

 

“Đây là Nghị định được tham khảo rất nhiều ý kiến của các tổ chức quốc tế và các doanh nghiệp. Tuy nhiên Nghị định PPP thì mỗi nước có một đặc thù riêng. Nghị định 15 về PPP của Việt Nam mở rộng ra cả các lĩnh vực khác như xây dựng nông nghiệp nông thôn, cấp thoát nước, xử lý nước thải và các lĩnh vực khác có thể áp dụng tại Việt Nam…. Tuy nhiên, thừa nhận là còn một số điểm cần thảo luận, chúng tôi sẽ tiếp thu và trình Chính phủ xem xét bổ sung trong quá  trình thực hiện”-  Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh.

Theo ông Tomaso Andreatta, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN châu Âu tại Việt Nam (EuroCham), để thu hút đầu tư tư nhân, rất cần một khuôn khổ pháp lý rõ ràng để thực hiện mô hình PPP.

Ông Tomaso Andreatta khuyến nghị Chính phủ Việt Nam chỉ đạo rõ ràng trong việc xác định các dự án PPP tiềm năng, đánh giá các dự án và tổ chức đấu thầu công khai và cạnh tranh.

Cho đến thời điểm hiện tại, các nhà đầu tư nước ngoài trong các dự án kết cấu hạ tầng của Việt Nam đã tập trung vào bốn loại cấu trúc dự án:

Các dự án BOT, như dự án Mông Dương 2 của AES, dự án Phú Mỹ 2-2 và dự án Phú Mỹ 3; Các dự án BT, như các dự án do một số  nhà đầu tư Hàn Quốc thực hiện, chủ yếu trong lĩnh vực cầu đường; Các dự án “PPP của Nhật Bản”; liên quan đến nguồn vốn ODA của Nhật Bản được cấp cho phần công trình phát triển do nhà nước tài trợ cùng với một dự án thương mại tư nhân hưởng lợi từ khoản chi công đó – cảng Lạch Huyện là một ví dụ; Các hoạt động đầu tư trực tiếp theo Luật Đầu tư có thể nhận được một số bảo lãnh của Chính phủ liên quan đến ngoại hối, việc thực hiện của các công ty Nhà nước và các rủi ro khác đối với các khoản hoàn trả vốn dự kiến từ dự án – dự án nhà máy lọc dầu Nghi Sơn là ví dụ gần đây nhất.

Theo ông Tony Foster, đại diện Nhóm Công tác Cơ sở hạ tầng Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam (VBF), ngoài việc miễn cho các nhà đầu tư tiền thuê đất/phí sử dụng đất trong các dự án BOT, Nghị định về PPP quy định việc giảm tiền thuê đất hoặc phí sử dụng đất. Mục đích là để giải quyết vấn đề phát sinh trong trường hợp thế chấp các quyền sử dụng đất, giao dịch thế chấp chỉ có thể thực hiện nếu toàn bộ tiền thuê đất đã được thanh toán. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp đó, việc thế chấp quyền sử dụng đất vẫn chưa được giải quyết triệt để, vì luật đất đai không cho phép các bên cho vay nước ngoài nhận thế chấp quyền sử dụng đất.

Cũng theo ông Tony Foster, Nghị định về PPP không chỉ rõ là ở mức độ nào Chính phủ sẽ bảo đảm khả năng chuyển đổi và khả năng chuyển ngoại tệ theo nhu cầu. Nếu không, một số dự án PPP không thể vay vốn ngân hàng. Thông lệ hiện hành trong các dự án BOT là cấp bảo lãnh tỉ giá, mặc dù các nhà tài trợ hiện nay thường phải chịu một mức nhỏ rủi ro tồn đọng.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh khẳng định cam kết DN được mua ngoại tệ nhưng không cam kết tỷ giá bởi các dự án PPP có thể có thời hạn lên đến 20 hoặc 30 năm.

Theo VBF, Nghị định về PPP cố gắng hạn chế đưa ra các quy định cứng nhắc cũng như không rõ ràng và cần giải thích rõ về các vấn đề cụ thể. Về ý kiến này, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho rằng  các Bộ liên quan sẽ có Thông tư quy định rõ hơn trong từng lĩnh vực, đảm bảo theo sát quy định trong Nghị định 15 nên sẽ không tồn tại cái gọi là “cứng nhắc” trong Nghị định 15, đồng thời khẳng định Nghị định mở ra cơ hội trong nhiều lĩnh vực, với tinh thần tạo mọi điều kiện cho doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cũng khẳng định VN sẽ nâng cao năng lực của cơ quan quản lý, đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực, đồng thời làm rõ vai trò của DN tư nhân trong đối tác công tư. Họ có quyền ngang bằng với cơ quan nhà nước, có quyền đối thoại ngang bằng để đảm bảo quyền lợi cho các DN tư nhân.

Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác
Tin Mới
Tin Nóng