Phân tích - Dự báo

M&A bán lẻ: Coi chừng “dâng tiền” cho người khác

Với việc Việt Nam hội nhập ngày càng sâu rộng, các chuyên gia nhận định năm 2016 sẽ là năm đầy cơ hội nhưng cũng đầy thách thức cho doanh nghiệp trong ngành bán lẻ.

 

Năm 2015, tăng trưởng GDP đạt 6,68%, thu nhập bình quân đầu người đạt 2.109 USD, tỷ lệ thất nghiệp 2,31%, tỷ lệ lạm phát thấp 0,63%, tiêu dùng bình quân hộ gia đình 3.737 EUR là những yếu tố thúc đẩy sự phát triển của thị trường bản lẻ.

Cuộc chạy đua sẽ càng khốc liệt

Tại Hội thảo “Ngành bán lẻ Việt Nam bước chân vào thế giới phẳng - Cơ hội và thách thức” do Công ty Chứng khoán VietinbankSc tổ chức, ông Huỳnh Phước Cường, Giám đốc khối bán lẻ, Công ty TNHH Nghiên cứu thị trường công nghệ và bán lẻ GFK Việt Nam, cho biết, thị trường bán lẻ điện máy đạt quy mô là 154,7 nghìn tỷ đồng trong năm 2015, tăng 22,6% so với năm 2014.

Trong đó, nhóm điện thoại di động đạt 65,7 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng trên 40% trong tổng số bán lẻ điện tử, điện máy, và có tốc độ tăng trưởng mạnh nhất với hơn 30% so với các mặt hàng còn lại. Nhóm sản phẩm điện lạnh gồm máy giặt, tủ lạnh, lò vi sóng đạt 37,5 nghìn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 25,1%. Nhóm sản phẩm điện tử gồm dàn máy nghe nhạc, tivi màn hình phẳng, đầu đĩa DVD, máy quay phim đạt 23,5 nghìn tỷ đồng (15,6%). Nhóm điện gia dụng gồm máy xay sinh tố, quạt, nồi cơm điện, bàn ủi, máy sấy tóc, máy hút bụi, máy tắm nước nóng đạt 5,1 nghìn tỷ đồng (3,4%). Nhóm công nghệ thông tin gồm máy tính xách tay, máy tính bảng, máy vi tính, màn hình máy vi tính, máy in và ổ cứng đạt 20,6 nghìn tỷ đồng (12,9%). Nhóm máy chụp hình các loại đạt 2,2 nghìn tỷ đồng.

Tại Việt Nam, nhóm sản phẩm điện thoại được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh, dự kiến đến năm 2017 doanh thu có thể đạt con số 82 nghìn tỷ đồng. Ông Đặng Trần Hải Đăng, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu phân tích VieitnBankSc cho rằng, thị trường bán lẻ Việt Nam với dư địa tăng trưởng lớn, đầy hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài, quy mô thị trường bán lẻ năm 2015 đạt 102 tỷ đô la Mỹ, và dự kiến sẽ đạt 179 tỷ đô la mỹ sau 5 năm. Theo đó, tốc độ tăng trưởng lần lượt đạt 7,3% và 11,9% vào năm 2015 và 2020.

 “Quy mô thị trường lớn, nhưng ngành bán lẻ của Việt Nam vẫn còn tập trung quá nhiều vào các kênh phân phối truyền thống thông qua chợ, cửa hàng nhỏ lẻ. Tỷ lệ bán lẻ hiện đại của Việt Nam mới chỉ là 25%, thấp hơn rất nhiều so với các quốc gia cùng khu vực như Thái Lan (34%), Malaysia (60%), Phillippines (33%), Trung Quốc (51%), Singapore (90%),” ông Đặng Trần Hải Đăng nói.

Hiện cả nước có hơn 700 siêu thị, 132 trung tâm thương mại, số cửa hàng tiện lợi có thương hiệu và vận hành theo chuỗi dừng lại ở con số hàng trăm, thị phần bán lẻ hiện tại ở vùng ven và nông thôn gần như bị bỏ ngỏ. Theo quy hoạch của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến năm 2020 cả nước sẽ có khoảng 1.200-1.500 siêu thị, 180 trung tâm thương mại và 157 trung tâm mua sắm.

Với kế hoạch này, tỷ lệ bán lẻ hiện đại sẽ đạt khoảng 45%. Đây là một động lực tăng trưởng lớn, rất tiềm năng của thị trường bán lẻ Việt Nam. Theo đó, cuộc chạy đua chiếm lĩnh thị phần sẽ rất khốc liệt, đòi hỏi doanh nghiệp nội muốn đứng vững sẽ phải học hỏi kinh nghiệm về quản lý, về sử dụng vốn và lao động cũng như có cơ hội hợp tác phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Liệu DN nội có đứng vững

Nhưng hội nhập cũng sẽ đòi hỏi các doanh nghiệp phải trực tiếp cạnh tranh gay gắt và đối mặt với nguy cơ bị thâu tóm bởi các doanh nghiệp ngoại. Thực tế các quốc gia trong khu vực đang nhanh chóng tiếp cận thị trường Việt Nam với hàng loạt chuỗi cửa hàng bán lẻ Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc.

Nửa đầu năm 2015, thị trường bán lẻ và tiêu dùng dậy sóng khi hàng loạt các thương vụ mua bán, sáp nhập diễn ra. Trong đó, nổi lên là những thương vụ mua bán hệ thống các siêu thị có trị giá hàng triệu USD, được xem là dẫn dắt thị trường M&A 2 năm trở lại đây. Số lượng thương vụ mua bán và sáp nhập trong năm 2014 và 2015 thuộc lĩnh vực bán lẻ lần lượt là 5 và 15 thương vụ, với giá trị là 899 triệu đô la Mỹ và 254 triệu đô la Mỹ.

Nổi bật như, thương vụ Aeon (Nhật Bản) cùng lúc mua lại 30% cổ phần Fivimart và 49% của Citimart. Lotte (Hàn Quốc) cũng bất ngờ công bố nắm quyền điều hành Trung tâm thương mại Diamond Plaza khi sở hữu 70% cổ phần…

Theo ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ CTCP Đầu tư Thế Giới Di động (MWG), M&A ngành bán lẻ được xem như là con đường tắt cho doanh nghiệp muốn tham gia vào thị trường bán lẻ. Ông Tài tỏ ra tự tin trước áp lực cạnh tranh gay gắt với các nhà bán lẻ: “Cạnh tranh chính là động lực cho sự phát triển. Giai đoạn 2008-2009, khi MWG chưa có đối thủ trên thị trường, thiếu sự cạnh tranh chính là điều cản trở sự tăng trưởng của MWG. Sự cạnh tranh là động lực cho sự tăng trưởng của doanh nghiệp, đồng thời cũng đem lại lợi ích cho người tiêu dùng, nâng tầm dịch vụ bán lẻ”.

Nếu nhìn trên góc độ toàn cảnh xu hướng M&A toàn cầu, các hoạt động M&A vẫn luôn diễn ra, và được xem như là công thức đầu tư của các tập đoàn nước ngoài khi muốn thâm nhập vào thị trường mới. Cạnh tranh là khó khăn nhưng đồng thời cũng chính là động lực phát triển, là cơ hội cọ sát nhằm mục tiêu giữ vững thị phần thậm chí là gia tăng thị phần.

Theo ông Huỳnh Phước Cường, dù là doanh nghiệp nội hay ngoại, khách hàng vẫn luôn là quan trọng nhất. Một nghiên cứu về đào tạo bán lẻ đã chỉ ra rằng 84% là do yếu tố con người, sau đó mới đến hệ thống công nghệ và IT. Quan điểm về dịch vụ tốt, nâng niu khách hàng là yếu tố chính để thành công.

Cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Đức Tài cho rằng, thị trường mở cửa, ai cũng có cơ hội khai thác, nếu doanh nghiệp nội phục vụ không tốt thì sẽ “dâng tiền” cho doanh nghiệp ngoại. Như vậy, yếu tố quan trọng mà các doanh nghiệp nội địa cần chuẩn bị đó mà một hệ thống quản trị hiệu quả, đội ngũ nhân sự máu lửa, sẵn sàng cống hiến trong công việc, luôn đặt khách hàng làm trung tâm.

Viết bình luận của bạn về bài viết này ...
Xem thêm bình luận
Tin khác